Jeśli Twoja instalacja fotowoltaiczna została zgłoszona po 31 marca 2022 roku, rozliczasz się w systemie net-billing. W skrócie: prąd, którego nie zużyjesz od razu, trafia do sieci i jest „sprzedawany” po cenie rynkowej, a pieniądze z tej sprzedaży lądują w depozycie prosumenckim, z którego płacisz potem za prąd pobrany z sieci. Poniżej wyjaśniamy krok po kroku, jak to działa w 2026 roku, czym różni się rozliczenie godzinowe od miesięcznego i dlaczego dziś najbardziej opłaca się zużywać własny prąd na miejscu.
Net-metering czy net-billing: który system Cię dotyczy
To, jak rozliczana jest Twoja nadwyżka, zależy przede wszystkim od daty złożenia wniosku o przyłączenie mikroinstalacji.
| Wniosek o przyłączenie | System | Jak rozliczana jest nadwyżka |
|---|---|---|
| do 31 marca 2022 | net-metering (system opustów) | odbierasz z sieci część oddanej energii, a nie gotówkę |
| od 1 kwietnia 2022 | net-billing | oddana energia jest wyceniana po cenie rynkowej, a jej wartość trafia do depozytu prosumenckiego |
Zmiany w net-billingu opisane niżej nie dotyczą osób, które zostały w starym systemie opustów.
Jak działa net-billing krok po kroku
- Produkujesz prąd i zużywasz go na bieżąco. To, co zużyjesz w tej samej chwili, w ogóle nie przechodzi przez licznik jako zakup. To najtańsza energia, jaką możesz mieć.
- Nadwyżka trafia do sieci. Licznik dwukierunkowy mierzy, ile energii oddajesz.
- Oddana energia jest wyceniana. Jej wartość liczy się według rynkowej ceny energii: godzinowej (RCE) albo miesięcznej (RCEm), w zależności od tego, w którym wariancie jesteś. Od 1 lutego 2025 roku tę wartość zwiększa się dodatkowo o współczynnik 1,23.
- Pieniądze trafiają do depozytu prosumenckiego. Z depozytu pokrywasz rachunek za energię pobraną z sieci wtedy, gdy panele nie produkują, na przykład wieczorem albo zimą.
- Depozyt jest ważny 12 miesięcy. Środki, których nie wykorzystasz w tym czasie, możesz częściowo odzyskać jako zwrot nadpłaty. Reszta przepada.
Rozliczenie godzinowe (RCE) czy miesięczne (RCEm)
Od 1 lutego 2025 roku obowiązują dwa warianty rozliczenia. To, w którym jesteś, zależy od daty uruchomienia instalacji:
| Rozliczenie godzinowe (RCE) | Rozliczenie miesięczne (RCEm) | |
|---|---|---|
| Kogo dotyczy | instalacji uruchomionych od 1 lipca 2024 roku | instalacji uruchomionych wcześniej (mogą przejść na RCE) |
| Jak wyceniana jest energia | po cenie z każdej godziny, w której oddajesz prąd | po średniej cenie z całego miesiąca |
| Współczynnik 1,23 | tak | tak |
| Zwrot niewykorzystanego depozytu | do 30% wartości | do 20% wartości |
Przejście z rozliczenia miesięcznego na godzinowe jest dobrowolne, ale nieodwracalne. Rozliczenie godzinowe daje wyższy zwrot nadpłaty i nagradza oddawanie prądu wtedy, gdy jest drogi, ale jednocześnie w słoneczne południa, gdy wszyscy prosumenci produkują naraz, ceny godzinowe bywają bardzo niskie.
Ile jest wart prąd oddany do sieci
Mniej, niż większość osób zakłada. Rynkowa cena energii mocno zależy od pory roku. W kwietniu 2026 roku miesięczna cena RCEm wyniosła 132,92 zł za MWh, czyli około 13 groszy za kilowatogodzinę, najmniej w historii net-billingu. W sierpniu 2026 roku było to 294,53 zł za MWh, czyli około 29 groszy. Nawet po doliczeniu współczynnika 1,23 to zwykle od kilkunastu do kilkudziesięciu groszy za kWh.
Tymczasem kilowatogodzina kupiona z sieci kosztuje gospodarstwo domowe razem z opłatami dystrybucyjnymi około 1,20 zł brutto. Do tego depozyt prosumencki pokrywa wyłącznie koszt samej energii, a nie opłaty dystrybucyjne. Te płacisz osobno za każdą kWh pobraną z sieci.
Wniosek jest prosty: kilowatogodzina zużyta na miejscu jest dziś warta kilka razy więcej niż kilowatogodzina oddana do sieci. Ten stosunek, czyli autokonsumpcja, decyduje o tym, jak szybko zwróci się instalacja.
Jak zwiększyć autokonsumpcję w net-billingu
- Przesuń zużycie na godziny słoneczne. Pralka, zmywarka, suszarka, ładowanie samochodu elektrycznego czy grzanie wody najlepiej działają w ciągu dnia. Nie kosztuje to nic poza zmianą nawyków.
- Połącz fotowoltaikę z pompą ciepła. Pompa ciepła i zasobnik ciepłej wody to duzi odbiorcy, których pracę da się częściowo przenieść na dzień. Zobacz, ile prądu zużywa pompa ciepła.
- Dodaj magazyn energii. Magazyn przechowuje nadwyżkę z południa na wieczór, zamiast oddawać ją do sieci za grosze. To najskuteczniejszy sposób na podniesienie autokonsumpcji. O tym, kiedy się opłaca, piszemy w tekście czy magazyn energii się opłaca, a o doborze pojemności we wpisie jaki magazyn energii do fotowoltaiki.
- Zautomatyzuj dom. System zarządzania energią potrafi sam włączać urządzenia, gdy jest nadwyżka. Przykład konfiguracji opisaliśmy w poradniku Sigenergy i Shelly.
- Dobierz moc instalacji do zużycia. W net-billingu nie opłaca się budować instalacji „na zapas”, żeby sprzedawać nadwyżki. Lepiej dopasować moc do rzeczywistego zużycia domu.
Czy fotowoltaika w net-billingu się opłaca
Tak, ale zasada jest inna niż w czasach opustów. Instalacja nie jest już „bankiem energii”, do którego oddajesz latem i odbierasz zimą. Opłaca się przede wszystkim ta część produkcji, którą zużywasz na bieżąco. Dlatego dziś projektuje się fotowoltaikę razem z planem na autokonsumpcję: odpowiednią mocą, harmonogramem pracy urządzeń, a coraz częściej także z magazynem energii.
Na magazyn energii można liczyć na dotację. Aktualne zasady programu opisujemy w tekście o dofinansowaniu przydomowych magazynów energii. Jeśli instalacja jest na etapie planowania, zacznij od naszej strony o fotowoltaice dla domu.
Najczęstsze pytania o net-billing
Co to jest depozyt prosumencki?
To konto, na które trafia wartość energii oddanej do sieci. Z tych środków pokrywasz koszt energii pobranej z sieci. Depozyt nie pokrywa opłat dystrybucyjnych, a środki są ważne 12 miesięcy.
Co się dzieje z niewykorzystanym depozytem?
Po 12 miesiącach możesz odzyskać część niewykorzystanych środków: do 30% przy rozliczeniu godzinowym (RCE) i do 20% przy miesięcznym (RCEm). Reszta przepada.
Czy mogę przejść z rozliczenia miesięcznego na godzinowe?
Tak, jeśli Twoja instalacja jest rozliczana według ceny miesięcznej. Przejście na rozliczenie godzinowe jest dobrowolne, ale nieodwracalne, więc warto je przemyśleć pod kątem tego, kiedy zużywasz prąd.
Co oznacza współczynnik 1,23?
To mnożnik, który od 1 lutego 2025 roku zwiększa o 23% wartość energii oddanej do sieci, zarówno przy rozliczeniu godzinowym, jak i miesięcznym. Wprowadziła go nowelizacja ustawy o OZE z 27 listopada 2024 roku.
Czy net-billing dotyczy instalacji sprzed 2022 roku?
Nie. Jeśli wniosek o przyłączenie złożyłeś do 31 marca 2022 roku, nadal rozliczasz się w systemie opustów (net-metering).
Planujesz fotowoltaikę albo chcesz lepiej wykorzystać prąd z obecnej instalacji? Dobierzemy rozwiązanie do Twojego zużycia, także z magazynem energii.
Zamów wycenę instalacji
